Τι είναι η κατάταξη ATP στο τένις;

Για όποιον έχει παρακολουθήσει έστω και μία φορά έναν αγώνα τένις, εκφράσεις όπως Νο 1 στον κόσμο ή seeded παίκτης σε ένα τουρνουά ακούγονται οικείες. Πίσω από όλους αυτούς τους όρους βρίσκεται ένα μεγάλο και εξαιρετικά δυναμικό σύστημα: η κατάταξη ATP.

Με απλά λόγια, πρόκειται για έναν τεράστιο και απολύτως αντικειμενικό πίνακα κατάταξης του επαγγελματικού ανδρικού τένις. Ενημερώνεται σχεδόν κάθε Δευτέρα και δείχνει ποιος κυριαρχεί αυτή τη στιγμή και ποιος χάνει τη φόρμα του. Ας δούμε με απλό τρόπο πώς λειτουργεί αυτό το σύστημα, γιατί οι παίκτες ανησυχούν τόσο πολύ για την απώλεια βαθμών και σε τι διαφέρει το ανδρικό tour από το γυναικείο.

Γιατί το τένις χρειάζεται κατάταξη

ATP σημαίνει Association of Tennis Professionals, ο οργανισμός που διαχειρίζεται το ανδρικό tour. Η κατάταξή του εξυπηρετεί αρκετούς σημαντικούς σκοπούς:

• Καθορίζει τους καλύτερους παίκτες. Είναι ο μοναδικός τρόπος να οριστεί ο Νο 1 του κόσμου χωρίς υποκειμενικές κρίσεις ειδικών.
• Καθορίζει τους seeded παίκτες. Σε κάθε τουρνουά οι διοργανωτές πρέπει να τοποθετούν τους παίκτες στο ταμπλό έτσι ώστε οι ισχυρότεροι να μη συναντώνται και αποκλείονται μεταξύ τους από τον πρώτο γύρο. Χάρη στην κατάταξη, τα φαβορί ξεκινούν από διαφορετικά σημεία του ταμπλό.
• Καθορίζει ποιοι μπαίνουν χωρίς προκριματικά. Οι θέσεις στο κυρίως ταμπλό των μεγάλων διοργανώσεων είναι περιορισμένες. Οι υψηλότερα καταταγμένοι παίκτες μπαίνουν αυτόματα και αποφεύγουν απαιτητικούς αγώνες προκριματικών.

Πώς υπολογίζονται οι βαθμοί: το σύστημα των 52 εβδομάδων

Το βασικό χαρακτηριστικό της κατάταξης ATP είναι ότι οι βαθμοί δεν συσσωρεύονται για χρόνια. Πρόκειται για ένα κυλιόμενο σύστημα που λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα ενός παίκτη στις προηγούμενες 52 εβδομάδες, δηλαδή ακριβώς σε έναν χρόνο.

Κάθε εβδομάδα αφαιρούνται οι βαθμοί που είχε κερδίσει ο παίκτης ακριβώς έναν χρόνο πριν. Στη θέση τους προστίθενται οι νέοι βαθμοί από τις τρέχουσες εμφανίσεις του. Για την κατάταξη υπολογίζονται τα καλύτερα αποτελέσματα του παίκτη από 18–19 τουρνουά μέσα στη σεζόν.

Τι σημαίνει στην πράξη η υπεράσπιση βαθμών

Αυτή η διαδικασία αποκαλείται συχνά υπεράσπιση βαθμών και μπορεί να αποτελεί μόνιμη πηγή πίεσης για τους παίκτες.

Ας υποθέσουμε ότι ένας παίκτης έφτασε στον τελικό ενός μεγάλου τουρνουά πριν από έναν χρόνο και πήρε 600 βαθμούς. Μετά από 52 εβδομάδες, αυτοί οι 600 βαθμοί αφαιρούνται από το σύνολό του. Για να μην πέσει στην κατάταξη, χρειάζεται να φτάσει τουλάχιστον ξανά στον τελικό του ίδιου τουρνουά. Αν τα πάει χειρότερα και αποκλειστεί στον δεύτερο γύρο, το σύνολο των βαθμών του θα μειωθεί αισθητά και η θέση του θα υποχωρήσει. Γι' αυτό μερικές φορές είναι δυσκολότερο να παραμείνει κάποιος στην κορυφή του τένις παρά να φτάσει εκεί μία φορά.

Η αξία των διαφορετικών τουρνουά

Δεν έχουν όλες οι νίκες την ίδια αξία. Στο τένις υπάρχει σαφής ιεραρχία τουρνουά και ο αριθμός των βαθμών που απονέμεται εξαρτάται άμεσα από την κατηγορία της διοργάνωσης:

1. Τουρνουά Grand Slam. Αποτελούν την κορυφή του τένις: Australian Open, Roland Garros, Wimbledon και US Open. Η κατάκτηση ενός από αυτά αποφέρει το μέγιστο των 2.000 βαθμών.
2. ATP Masters 1000. Μια σειρά εννέα από τα πιο σημαντικά τουρνουά της χρονιάς. Ο νικητής λαμβάνει 1.000 βαθμούς.
3. ATP 500 και ATP 250. Μικρότερα τουρνουά που είναι ιδανικά για αγωνιστικό ρυθμό και σταθερή συλλογή βαθμών. Οι νικητές λαμβάνουν αντίστοιχα 500 και 250 βαθμούς.
4. ATP Finals. Διεξάγονται στο τέλος της χρονιάς και συμμετέχουν μόνο οι οκτώ καλύτεροι παίκτες της σεζόν. Απονέμονται βαθμοί για κάθε νίκη στη φάση των ομίλων, ενώ ένας αήττητος πρωταθλητής μπορεί να κερδίσει έως 1.500 βαθμούς.

Βαθμούς δεν παίρνουν μόνο οι πρωταθλητές. Κάθε γύρος που φτάνει ένας παίκτης —είτε προημιτελικά είτε ημιτελικά— αποφέρει συγκεκριμένο αριθμό βαθμών. Αυτό επιτρέπει στους σταθερούς παίκτες να παραμένουν ψηλά στην κατάταξη ακόμη και χωρίς μεγάλο αριθμό τίτλων.

Γιατί η κατάταξη είναι βασικό εφόδιο για έναν παίκτη

Η θέση ενός παίκτη στην κατάταξη ATP επηρεάζει άμεσα όχι μόνο τις αγωνιστικές του προοπτικές, αλλά και την οικονομική του κατάσταση.

Μια υψηλή θέση εξασφαλίζει ευνοϊκή τοποθέτηση στην κλήρωση. Οι παίκτες του top 16 προστατεύονται ώστε να μην αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλον στα πρώτα στάδια των μεγάλων τουρνουά. Αυτό τους επιτρέπει να μπαίνουν πιο ομαλά στη διοργάνωση και να έχουν περισσότερες πιθανότητες για μεγαλύτερα χρηματικά έπαθλα. Επιπλέον, οι κορυφαίοι της κατάταξης δεν χρειάζεται να ξοδεύουν ενέργεια σε προκριματικούς γύρους, κάτι που τους βοηθά να διαχειρίζονται καλύτερα τη φυσική τους κατάσταση σε μια μακρά σεζόν.

Τέλος, μια θέση στο top 10 είναι ιδιαίτερα ελκυστική για τους χορηγούς. Η θέση στην κατάταξη επηρεάζει άμεσα τις διαφημιστικές συμφωνίες με κατασκευαστές εξοπλισμού, εταιρείες ρολογιών και αυτοκινητοβιομηχανίες.

ATP vs WTA: η βασική διαφορά

Η κατάταξη του γυναικείου τένις αναφέρεται επίσης συχνά στις ειδήσεις, επομένως είναι σημαντικό να μην συγχέονται οι συντομογραφίες. Το ανδρικό tour διοργανώνεται από την ATP, ενώ το γυναικείο από τη WTA (Women's Tennis Association).

Παρότι οι γενικές αρχές υπολογισμού των βαθμών και το σύστημα των 52 εβδομάδων για την υπεράσπιση αποτελεσμάτων είναι πολύ παρόμοια, οι δύο οργανισμοί είναι πλήρως ανεξάρτητοι μεταξύ τους. Έχουν τις δικές τους δομές τουρνουά, τους δικούς τους κανόνες απονομής βαθμών και τα δικά τους πρωταθλήματα στο τέλος της σεζόν. Η ανδρική κατάταξη δεν συνδέεται με τη γυναικεία, αλλά και οι δύο υπηρετούν τον ίδιο στόχο: να κάνουν το τένις κατανοητό, διαφανές και συναρπαστικό για εκατομμύρια φιλάθλους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε προγνωστικά τένις στην ειδική ενότητα της ιστοσελίδας μας.